O autorze
Prawnik specjalizujący się w prawie własności intelektualnej, prawie mediów oraz prawie reklamy. Absolwentka studiów podyplomowych przy Centrum Praw Własności Intelektualnej im. Hugona Grocjusza w Krakowie. Założyciel i redaktor naczelny pierwszego serwisu prawniczego dla ludzi kreatywnych - Lookreatywni.pl, który w grudniu 2014 r otrzymał wyróżnienie Fundacji Youth Business Poland. Sprawnie działający przedsiębiorca. Trener i szkoleniowiec. Promotorka wiedzy na temat prawa własności intelektualnej. Członkini YPIN - Young Polish International Network. Prywatnie miłośniczka tańca i sztuki współczesnej.

Własność intelektualna w biznesie. Dlaczego warto świadomie zarządzać własnością intelektualną?

Zmieniające się warunki funkcjonowania współczesnej gospodarki, szybki rozwój nowych technologii oraz pojawiające się na każdym kroku nowe możliwości ulepszania produktów – to czynniki, które każdego dnia przyczyniają się do rozwoju „kultu innowacyjności”. Wyścig ku nowoczesności trwa w świecie biznesu już od dłuższego czasu. Przedsiębiorcy na całym świecie prześcigają się w pomysłach na najlepszy, najbardziej innowacyjny produkt bądź usługę. Zasady rywalizacji są surowe, a przegrywa ten, kto jest nie dość kreatywny i innowacyjny. Naturalną konsekwencją takiego stanu rzeczy jest wzrost świadomości powagi ochrony praw własności intelektualnych.

Ochrona własności intelektualnej w biznesie
W przypadku małych i średnich firm wiedza na temat ochrony praw własności intelektualnych jest szczególnie ważna. Niestety, procesy kreowania rozwiązań innowacyjnych, ochrona dóbr niematerialnych, a następnie ich komercjalizacja wymagają nie tylko odpowiedniej wiedzy technicznej, ale także znajomości uregulowań prawnych i ekonomicznych.



Mając świadomość tego, że szerokie spektrum przepisów dotyczących praw własności intelektualnej może zniechęcać do tworzenia wewnętrznych uregulowań w tej materii, przygotowałam krótki zbiór argumentów, które pomogą zarówno startupom, jak i firmom dłużej działającym na rynku podjąć decyzję o konieczności stworzenia wewnętrznego systemu zarządzania własnością intelektualną. Zanim jednak o argumentach, kilka słów wstępu o samym prawie własności intelektualnej.

Podstawowymi kategoriami prawa własności intelektualnej są prawo autorskie oraz prawo własności przemysłowej. Pierwsza kategoria prawa własności intelektualnej – prawo autorskie – chroni każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci. Prawo autorskie chroni wszystkie przejawy twórczej działalności człowieka, niezależnie od ich wartości, przeznaczenia czy sposobu wyrażenia.

Druga kategoria prawa własności intelektualnej – prawo własności przemysłowej – to ogół dóbr niematerialnych chronionych przez ustawę z dnia 30 czerwca 2000 r. prawo własności przemysłowej oraz Konwencję Paryską z dnia 20 marca 1883 r. o ochronie własności przemysłowej. Przedmiotem własności przemysłowej są patenty na wynalazki, wzory użytkowe, wzory przemysłowe, znaki towarowe, nazwy handlowe, oznaczenia oraz nazwy pochodzenia, a także zwalczanie nieuczciwej konkurencji. Przyjmuje się, że w zakres tego pojęcia wchodzą również nowe odmiany roślin, topografie układów scalonych oraz informacje o charakterze know-how.

W obrębie prawa własności przemysłowej wyróżnia się następujące prawa: prawo z patentu, prawo ochronne na wzór użytkowy i na znak towarowy, prawo z rejestracji wzoru przemysłowego, oznaczenia geograficznego oraz topografii układu scalonego, a ponadto prawo do odmiany roślin. Wspólną cechą powyższych praw jest to, że – w odróżnieniu od prawa autorskiego – powstają one, co do zasady, na mocy decyzji Urzędu Patentowego, która to decyzja wydawana jest po przejściu procedury rejestrowej i wniesieniu określonych opłat.

Cenna kompleksowość
Rozległość przepisów dotyczących praw własności intelektualnych może w praktyce stanowić duży problem dla ich prawidłowego stosowania. Aby zmniejszyć ryzyko powstawania niejasności i sporów na tle, między innymi, zakresu uprawnień pracodawcy czy zleceniodawcy do innowacyjnych, twórczych rozwiązań tworzonych przez pracowników czy współpracowników oraz w celu doprecyzowania zasad ich ochrony i komercjalizacji, warto wprowadzić wewnętrzne regulacje dotyczące zarządzania prawami własności intelektualnej.

Warto regulować
Dlaczego w każdej firmie powinien pojawić się spójny system zarządzania własnością intelektualną? Stworzenie systemu ochrony praw własności intelektualnej jest najlepszym sposobem na skuteczne zarządzanie i komercjalizowanie praw własności intelektualnej oraz elementem kształtującym odpowiednie warunki dla dalszego rozwoju firmy.

Przejrzystość reguł wpływa ponadto na zwiększenie wiarygodności firmy jako partnera w kontaktach biznesowych. W przypadku istnienia jasnych zasad komercjalizacji praw własności intelektualnej, ułatwione zostaje również pozyskiwanie środków publicznych np. na ochronę patentową.

Doświadczenie pokazuje, że koszty wynikające z nieznajomości prawa własności intelektualnej i ich niewykorzystywanie mogą być znaczne. Dyrektywa 2004/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej mówi wprost, że brak skutecznie działających środków realizacji praw własności intelektualnej prowadzi do zahamowania innowacyjności, a co za tym idzie, do spadku inwestycyjnego.

Dlatego tak istotne jest posiadanie przez firmę wewnętrznych uregulowań dotyczących zarządzania i komercjalizacji prawami własności intelektualnej. Takie uregulowania są składnikiem niezbędnym każdej nowoczesnej, prężnie i świadomie rozwijającej się firmy czy startupu. Decyzja o stworzeniu i wprowadzeniu w życie przejrzystych reguł powstawania i ochrony dóbr niematerialnych w firmie może okazać się elementem decydującym o przyszłym sukcesie (lub porażce) planowanych przedsięwzięć.
Trwa ładowanie komentarzy...